Tijdens de Maand van de Geschiedenis in oktober 2026 staat het Kessels Museum stil bij de bijzondere verbinding tussen muziek, lichaam en geest. Onder het motto ‘Musiceren is een samenspel van lichaam en geest’ ontdekken bezoekers hoe Mathieu en Jos Kessels met hun muziekinstrumenten, muziektijdschrift en bedrijfsharmonie een belangrijke bijdrage leverden aan het muzikale leven in Tilburg.
Muziek voor lichaam en geest
Muziek is meer dan alleen luisteren naar mooie klanken. Zelf musiceren vraagt om concentratie, beweging, samenwerking en gevoel. Al in de negentiende eeuw werd het belang van muziek voor zowel lichaam als geest benadrukt.
In 1868 werd in Tilburg geschreven over de invloed van muziek op de beschaving en veredeling van de mens. Ook Mathieu Kessels zag hoe het bespelen van een instrument kon bijdragen aan persoonlijke ontwikkeling en het samenbrengen van mensen.
Ook onderzoek wijst op een verband tussen musiceren en creatief denken. In een studie van Vanderbilt University in Nashville bedachten muzikaal getrainde deelnemers meer en originelere oplossingen dan deelnemers zonder muzikale training. Tijdens de opdrachten zagen onderzoekers bovendien activiteit in beide hersenhelften. Dat past bij het idee dat musiceren verschillende vaardigheden tegelijk aanspreekt, zoals luisteren, coördineren en interpreteren.
De Muziekbode: verrijking van de geest
Mathieu Kessels moedigde mensen aan om zelf muziek te maken. Dat deed hij niet alleen door muziekinstrumenten te produceren, maar ook door muzikale kennis en inspiratie te verspreiden.
Een bijzonder voorbeeld is De Muziekbode, het muziektijdschrift dat sinds 1885 werd uitgegeven. Hierin verschenen onder andere advertenties en artikelen over muziek en muziekinstrumenten.
Het tijdschrift laat zien hoe belangrijk muziekeducatie en muzikale ontwikkeling in die tijd werden gevonden.
Samen musiceren: verbinding door muziek
Ook binnen de Kessels Muziekinstrumentenfabriek speelde samen muziek maken een belangrijke rol.
Vanaf 1893 werd er gezamenlijk gemusiceerd en vanaf 1900 beschikte de fabriek over een eigen bedrijfsharmonie. Deze groeide van 46 naar uiteindelijk 67 muzikanten, allemaal medewerkers van de fabriek.
Mathieu Kessels trad regelmatig op met zijn harmonie, ook in Tilburg. Het samen marcheren en musiceren vroeg om een bijzondere combinatie van lichamelijke coördinatie, concentratie en samenwerking.
Muziek verbindt lichaam en geest
Bij het bespelen van een instrument werken lichaam en geest voortdurend samen. Denk aan de coördinatie tussen ogen en handen, het aanvoelen van ritme en het vertalen van muzikale ideeën naar beweging.
Samen muziek maken vraagt bovendien om luisteren naar elkaar, reageren op medemuzikanten en het volgen van een gezamenlijk ritme.
Tijdens de Maand van de Geschiedenis laat het Kessels Museum zien hoe deze verbinding tussen muziek, lichaam en geest al generaties lang een belangrijk onderdeel is van ons muzikale erfgoed.
Praktische informatie
📅 Datum: de hele maand oktober
📍 Locatie: Kessels Museum, Stationsstraat 26, Tilburg
🧠 Thema: Lichaam en Geest
Ontdek hoe muziek niet alleen onze oren, maar ook ons lichaam en onze geest in beweging brengt!






